Οι Φίλοι του Μουσείου Μπενάκη κυριολεκτικώς απολαύσαμε ένα μαγευτικό ταξίδι στην ιστορία του Καΐρου.
Φθάσαμε στο Κάιρο απόγευμα και αμέσως κατευθυνθήκαμε προς το ξενοδοχείο SOFITEL CAIRO NILE EL GEZIRAH. Το ξενοδοχείο εξαιρετικό, επάνω στον Νείλο!
Από το άλλο πρωί αρχίσαμε την ανακάλυψη της ομορφιάς και της ιστορίας του Καΐρου!
Πρώτο βήμα, με την προσφορά ατελείωτης επιστημονικής γνώσης του συνοδεύοντα τους Φίλους δρος Αιγυπτιολογίας κ. Βασίλη Χρυσικόπουλου και μεταξύ πολλών άλλων ειδικοτήτων σχετικών με την Αιγυπτιολογία, Επιστημονικού Συμβούλου στην έκθεση φαραωνικών, ελληνιστικών και ρωμαϊκών αρχαιοτήτων του Grand Egyptian Museum (GEM) του Καΐρου, η επίσκεψή μας στις πυραμίδες της Γκίζας, το μοναδικό σωζόμενο από τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου.
Οι πυραμίδες της Νεκρόπολης της Γκίζας είναι τρεις: Η Μεγάλη Πυραμίδα του Χέοπος, της οποίας η κατασκευή ολοκληρώθηκε μάλλον το 2560 π.Χ., είναι και επισκέψιμη, οπότε ανεβήκαμε μέχρι τον ταφικό θάλαμο, όπου και η κενή σαρκοφάγος του Χέοπα, με πολλή δυσκολία βεβαίως. Η δεύτερη Πυραμίδα είναι του γιου του Χεφρήνου με τη μερικώς σωζόμενη επένδυση από λεία λευκή πέτρα (επιχρυσωμένη στην εποχή του) του 2530 π.Χ. περίπου. Η τρίτη, η νεότερη και μικρότερη η του Μυκερίνου είναι κατασκευής του 2500 π.Χ. περίπου. Η Πυραμίδα του Μυκερίνου συνοδεύεται από τρεις μικρότερες που πιθανόν προορίζονταν
για τις βασιλικές συζύγους.
Μεταξύ πλήθους αρχαιολογικών ευρημάτων ξεχωρίζει το μεγαλύτερο μονολιθικό άγαλμα του κόσμου, μήκους 73,5μ. και ύψους 20,22μ., η Μεγάλη Σφίγγα, η οποία κτίστηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Φαραώ Χεφρήνου (2558-2532 π.Χ.). Συνεχίσαμε με την Νεκρόπολη της Σακκάρα, η οποία είναι από τους σημαντικότερους τόπους ταφής Φαραώ και αρχιερέων από την αρχαϊκή περίοδο της Πρώτης Δυναστείας έως τα χρόνια των Πτολεμαίων. Στην Σακκάρα βρίσκεται η βαθμιδωτή πυραμίδα του Φαραώ Djoser, η αρχαιότερη σωζόμενη του 2650 π.Χ., έργο του μυθικού αρχιτέκτονα Ιμχοτέπ. Οι αναλύσεις και οι επεξηγήσεις του κ. Χρυσικοπουλου, μοναδικές!!! Κατευθυνθήκαμε προς τον τάφο του Μερερούκα, υψηλόβαθμου στελέχους (βεζίρης) κατά την 6η Δυναστεία (2345-2333 π.Χ.). Ο τάφος είναι μεγάλος και περίπλοκος με 33 αίθουσες! Στην κεντρική αίθουσα δεσπόζει το άγαλμα του Μερερούκα. Κατόπιν επισκεφθήκαμε το Σεράπειο, αυτό σχετίζεται με τη λατρεία των ταύρων Άπις, ζώων ιερών, η ενσάρκωση των θεών Πταχ και Όσιρι. Είναι υπόγειο ταφικό συγκρότημα,
όπου θάβονταν τα μουμιοποιημένα σώματα των ταύρων Απι σε μεγαλοπρεπείς σαρκοφάγους. Το Σεράπειο κτίσθηκε μεταξύ 664-610 π.Χ.
Η επόμενη επίσκεψη μας στην Μέμφιδα, αρχαία πρωτεύουσα της Κάτω Αιγύπτου και του Παλαιού Βασιλείου έως το 1300 π.Χ. Εκεί εντυπωσιασθήκαμε από το κολοσσιαίο άγαλμα του Φαραώ Ραμσή Β’ ύψους 13.50 μ., κατασκευασμένο από ασβεστόλιθο, θεωρείται δε από τα ωραιότερα αγάλματα της εποχής του Ραμσή Β’ (1279-1213.π.Χ Νέο Βασίλειο 1550-1070 π.Χ.). Στην Μέμφιδα βρίσκεται και η Σφίγγα της Χατσεψούτ (18η Δυναστεία Νέου Βασιλείου 1550-1070 π.Χ.). Η Δυναστεία που περιελάμβανε κάποιους από τους διασημότερους Φαραώ, όπως Χατσεψούτ, Άμωσις Α’, Ακενατόν, Τουταγχαμών και άλλους. Η τελευταία επίσκεψη της ημέρας ήταν στην νεκρόπολη του Νταχσούρ. Δύο από τις πέντε πυραμίδες που έχουν διασωθεί είναι η Ρομβοειδής και η Κόκκινη, οι οποίες είναι από τις αρχαιότερες, μεγαλύτερες και καλλίτερα διατηρημένες στην Αίγυπτο! Κατασκευάστηκαν επί Φαραώ Σνεφρού (πατέρα του Χέοπα) εποχή Παλαιού Βασιλείου (2613-2589 π.Χ.).Το σχήμα της ρομβοειδούς πυραμίδας είναι μοναδικό, η δε κόκκινη Πυραμίδα έχει πάρει το όνομα της από την κόκκινη απόχρωση που έχουν οι πέτρες της. Είναι η τρίτη μεγαλύτερη στην Αίγυπτο μετά από του Χέοπα και του Χεφρήνου.
Το δεύτερο βήμα στην ιστορία του Καΐρου έγινε με την επίσκεψη μας στο Grand Egyptian Museum (GEM) το νέο Μουσείο της Αιγύπτου που άνοιξε για το κοινό στα μέσα Οκτωβρίου 2024. Με την παρουσία και τη χαρισματική ξενάγηση του κ. Χρυσικόπουλου, αρχίσαμε την περιήγηση. Με την είσοδο μας είδαμε ένα τεράστιο άγαλμα του Φαραώ Ραμσή Β’. Στην κύρια έκθεση η οποία περιλαμβάνει εκθέματα από την Προδυναστική Περίοδο και την αρχή του Φαραωνικού Πολιτισμού έως το τέλος της Ελληνορωμαϊκής Περιόδου με περισσότερα από 12.000 εκθέματα χωρισμένα σε 4 χρονικές περιόδους, όπου κάθε μία από αυτές επαναχωρίζεται σε τρεις θεματικές ενότητες, τη βασιλεία, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και την κοινωνία.
Το GΕΜ στις συλλογές του συμπεριλαμβάνει και σημαντικά εκθέματα από πρόσφατες ανασκαφές στην Αίγυπτο, οπότε το ήμισυ των εκθεμάτων περίπου που εκτίθενται είναι για πρώτη φορά, μαζί με τα αντικείμενα που άντλησε από άλλα πολλά μουσεία της Αιγύπτου και κυρίως από το Αιγυπτιακό Μουσείο της Πλατείας Ταχρίρ του Καΐρου, το κάνουν να υπερέχει από κάθε άλλο μουσείο εντός της Αιγύπτου, αλλά και σε διεθνές επίπεδο!!! Δεν είναι όμως μόνο τα μοναδικά του εκθέματα είναι και το ίδιο το κτήριο, με τον όγκο και την μεγαλοπρέπεια του που επιβάλλεται! Μετά από την υπέροχη ξενάγηση μας σε όλες τις αίθουσες με τα εξαιρετικά εκθέματα, αποχωρήσαμε για να προλάβουμε το Μουσείο της Πλατείας Ταχρίρ στο κέντρο του Καΐρου!
Το Μουσείο Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων του Καΐρου διαθέτει τεράστια συλλογή εκθεμάτων από την αρχαία Αίγυπτο 120.000 περίπου από αυτά εκτίθενται τα πλέον αντιπροσωπευτικά. Το Μουσείο αναπτύσσεται σε δύο ορόφους (ισόγειο και πρώτο). Το ισόγειο διαθέτει 42 αίθουσες, όπου εκτίθενται συλλογές παπύρων και νομισμάτων. Νομίσματα αρχαία αιγυπτιακά, ελληνικά, ρωμαϊκά και ισλαμικά. Οι πάπυροι περιέχουν κείμενα στην ελληνική, λατινική, αραβική και αρχαία αιγυπτιακή γλώσσα! Στο ισόγειο επίσης εκτίθενται έργα από το Νέο Βασίλειο (1550-1069 π.Χ.), αγάλματα και σαρκοφάγοι. Στον πρώτο όροφο εκτίθενται έργα από τις δύο τελευταίες δυναστείες της αρχαίας Αιγύπτου από τους τάφους των Φαραώ. Τούθμωση Γ’ και Δ’ Αμενώφη Β’ Χατσεψούτ και του αυλικού Μαιχερπρί. Επίσης εκτίθενται και πολλά αντικείμενα από την Κοιλάδα των Βασιλέων, όπως από τους ασύλητους τάφους των Τουταγχαμών και Ψουσέννη α΄. Ο Τουταγχαμών εβασίλευσε κατά τη 18η Δυναστεία μεταξύ των ετών 1332-1323 π.Χ. Σ’ αυτό το πολύ ενδιαφέρον και αξιόλογο μουσείο φιλοξενούνται ακόμη οι τρεις χρυσές σαρκοφάγοι του Τουταγχαμών μαζί με τη Μάσκα του, το νεκρικό του προσωπείο, από τα πιο φημισμένα έργα τέχνης στον κόσμο, το οποίο έχει ύψος 54 εκ., ζυγίζει περισσότερο από 10 κιλά και έχει δύο στρώσεις χρυσού πάχους 1,5-3 χιλιοστά. Η παραμονή, η ξενάγηση και η φωτογράφιση απαγορεύονται μέσα σ’ αυτή τη μικρή και σκοτεινή αίθουσα. Μετά από αυτή την επίσκεψη στο εν λόγω μουσείο, αποχαιρετήσαμε, τον αναχωρούντα για την Αθήνα, εξαίρετο δρα Αιγυπτιολογίας κ. Βασίλη Χρυσικόπουλο, ευχαριστώντας τον θερμότατα για την πολύτιμη προσφορά του.
Το τρίτο βήμα ήταν το Εθνικό Μουσείο Αιγυπτιακού Πολιτισμού και το Κοπτικό Κάιρο!
Επισκεφθήκαμε το ανωτέρω σημαντικότατο Μουσείο για την Αίγυπτο, το οποίο θεωρείται ως ένα από τα ελάχιστα στον κόσμο, που αφιερώνονται στην αφήγηση της εξέλιξης του πολιτισμού μιας χώρας!!! Η περιήγηση έγινε με τη βοήθεια Αιγύπτιας ελληνόφωνης ξεναγού! To Μουσείο φιλοξενεί περίπου 50.000 αντικείμενα αντιπροσωπευτικά των εποχών της αιγυπτιακής ιστορίας! Έχει αφιερώσει ένα ιδιαίτερο τμήμα στις βασιλικές μούμιες, είδαμε 22 και ανάμεσα τους του Ραμσή Β’, της Χατσεψούτ, του Σέτι Α’ και του Αμενχοτέπ Α’. Συνεχίσαμε με το Κοπτικό Κάιρο, το οποίο συνδέεται με την εισαγωγή του Χριστιανισμού στην Αίγυπτο τον 1ον αιώνα μ.Χ,. την Κοπτική Ορθόδοξη Εκκλησία που ίδρυσε ο Απόστολος Μάρκος! Επισκεφθήκαμε πρώτα την Κρεμαστή Εκκλήσια. Η εκκλησία της οποίας η ονομασία προέρχεται από την αρχιτεκτονική της δομή, χρονολογείται μάλλον στον 4ο ή 5ο αιώνα! Είναι κτισμένη επάνω στο σπήλαιο, όπου κατέφυγε η Αγία Οικογένεια κατά τη φυγή της στην Αίγυπτο! Το εσωτερικό της εκκλησίας είναι διακοσμημένο με ξυλόγλυπτα, μαρμάρινους κίονες και εικόνες της κοπτικής τέχνης! Ο κυρίως ναός είναι διαμορφωμένος ως βασιλική με τρία κλίτη!
Επόμενη επίσκεψη στην εκκλησία των Αγίων Σέργιου και Βάκχου! Ήσαν Ρωμαίοι στρατιώτες, οι οποίοι μαρτύρησαν στους διωγμούς του Διοκλητιανού!
Η τελευταία επίσκεψη της ημέρας ήταν η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, άγιος τιμώμενος τόσο στο Χριστιανισμό όσο και στο Ισλάμ. Η εκκλησία κτίσθηκε μάλλον τον 10ο αιώνα και ανήκει στο ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας! Μας υποδέχθηκε ο ιερέας και μας εμίλησε εκτενώς για τους πιστούς και για την εκπαίδευση και προστασία που προσφέρει η εκκλησία!!
Φθάσαμε στο τέταρτο βήμα μας στην ιστορία και την ομορφιά του Καΐρου! Το Ισλαμικό Κάιρο είναι μνημείο της Unesco! Είναι η περιοχή της πόλης με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση μεσαιωνικών ισλαμικών μνημείων στον κόσμο. Πρώτη επίσκεψη στο επιβλητικό τζαμί του
Ιμπν Τουλούν, το παλαιότερο και το μεγαλύτερο της πόλης του Καΐρου. Το τέμενος αυτό κατασκευάσθηκε το 876-879 μ.Χ., από τα πρώτα δείγματα ισλαμικής αρχιτεκτονικής με καμάρες και τρούλους και ο μιναρές του διαφέρει από τους άλλους μιναρέδες της Αιγύπτου.
Η δεύτερη επίσκεψη μας στο Τζαμί και Μεντρεσέ του Σουλτάνου Χασάν. Πρόκειται για ένα αρχιτεκτονικό θαύμα της μαμελουκικής περιόδου!. Κατασκευάσθηκε από τον Σουλτάνο Χασάν (1347-1351&1354-1361 μ.Χ.) από το 1356-1363 μ.Χ. Ο Σουλτάνος Χασάν όμως δεν πρόλαβε να το δει, διότι δολοφονήθηκε! Επισκεφθήκαμε και το Μεντρεσέ, εκπαιδευτικό ίδρυμα καθώς και το μαυσωλείο του σουλτάνου! Το κτήριο καλύπτει έκταση 7.900 τ.μ. με εντυπωσιακή καλλιτεχνική δουλειά σε μασίφ χρυσό και ασήμι στις μπρούτζινες πύλες του. Το νεκρικό βάθρο είναι στο κέντρο του μαυσωλείου με τον τάφο του Σουλτάνου (μάλλον δεν έχει ταφεί εκεί λόγω πολιτικών διενέξεων).
Η επόμενη επίσκεψη ήταν στην Ακρόπολη του Καιρου (Ακρόπολη του Σαλαντίν), από τα σημαντικότερα μνημεία της μεσαιωνικής ισλαμικής αρχιτεκτονικής στην Αίγυπτο!
Ανεγέρθηκε το 1176 μ.Χ. από τον Σαλαντίν, τον ιδρυτή της δυναστείας των Αγιουβιδών!
Ολοκληρώθηκε όμως μετά από τον θάνατο του Σαλαντίν από τον ανιψιό του βασιλέα Al-Kamil, όπου μετατράπηκε σε βασιλική κατοικία και διοικητικό κέντρο, αποδεικνύοντας την πολιτική και στρατηγική της σημασία! Μέσα στα τείχη της ακρόπολης αναπτύχθηκαν εμβληματικά κτήρια της ισλαμικής και οθωμανικής περιόδου, όπως
το “Αλαβάστρινο Τζαμί” του Μεχμέτ Αλή που ανεγέρθηκε τον 19ο αιώνα από τον ίδιο τον Πασά (Μοχάμεντ Αλί) τον πατέρα της σύγχρονης Αιγύπτου, Το τζαμί δεσπόζει στον χώρο με τους επιβλητικούς του μιναρέδες, τον μεγαλοπρεπή θόλο και τη διακόσμηση από λευκό αλάβαστρο. Είναι σημαντικό δείγμα οθωμανικής αρχιτεκτονικής στην Αίγυπτο!
Μετά έγινε ξενάγηση με το πούλμαν και όχι μόνο στη φοβερή Πόλη των Νεκρών (El Arafa), όπου σήμερα συγκατοικούν οι ζωντανοί με τους νεκρούς, αφού οι τάφοι έχουν μετατραπεί σε δωμάτια και κατοικίες.
Μια εμπειρία απίστευτη! Κατόπιν είδαμε τα τείχη της παλαιάς πόλης με τις μεγαλοπρεπείς τους πύλες! Ακολούθησε περιπατητική βόλτα στην παλαιά πόλη του Καΐρου και στη διάσημη οδό Al Muizz. Ατελείωτος ο δρόμος μέχρι να καταλήξουμε στη φημισμένη αγορά Χαν Αλ-Χαλίλι (Khan al-Khalili) από τα παλαιότερα παζάρια (σουκ) στον ισλαμικό κόσμο με ιστορία από τον 14ο αιώνα. Ιδρύθηκε το 1382 από τον πρίγκιπα Jarkas al-Khalili, Μαμελούκο εμίρη. Το παζάρι είναι λαβύρινθος από στενά δρομάκια και μικρά καταστήματα με κοσμήματα, χάλκινα σκεύη, μπαχαρικά, υφάσματα, παπύρους και είδη τέχνης. Ένας επίγειος παράδεισος!!!
Πριν από το αποχαιρετιστήριο δείπνο στο περίφημο εστιατόριο Naguib Mahfouz, παρακολουθήσαμε εκδήλωση εκτός προγράμματος με παράσταση Δερβίσηδων! Εξαιρετικό το θέαμα!!!.
Το άλλο πρωί αναχωρήσαμε για Αθήνα με την Egypt Air, τελειώνοντας έτσι το ενδιαφέρον
οδοιπορικό στην ιστορία και την ομορφιά του Καΐρου!!!
Κείμενο και φωτογραφίες:Ρωξάνη Τσιμπιροπούλου